Laatst bijgewerkt: vrijdag 13 mei 2016

Grolloo van verleden tot heden

HET VERENIGINGSLEVEN

Naast het mooie landschap van bos en heide biedt Grolloo een uitstekend leefklimaat. Er bestaat een hechte dorpsgemeenschap. Naast kerk en school is het dorp een bloeiend verenigingsleven rijk.

DE HERVORMDE GEMEENTE GROLLOO/SCHOONLOO

kerk-504617

Kerk en pastorie, het middelpunt van het dorp.

Ongeveer in de 9de eeuw zal de bevolking in onze gemeente Christen zijn geworden. Rolde was het centrum, daar stond ook de moederkerk. Eeuwenlang gingen onze voorouders uit Grol100 en Schoonloo daar ter kerke.
Dat duurde tot 1853. Toen ontstond de zelfstandige gemeente Grolloo/Schoonloo met een eigen kerk en pastorie. De stoot daartoe gaven vooral de Grolloër boeren Roelof Hagting en Remmelt Haange en uit Schoonloo Lens Beijering.
De weg naar Rolde was lang en bezwaarlijk. Dat moest wel afbreuk doen aan het kerkelijk leven, dat sterk verweven was met de dorpsgemeenschap. Vandaar het streven naar eigen zelfstandigheid. De bouwkosten voor kerk en pastorie zouden f 10.000,-bedragen. Een groot bedrag voor de ruim 40 gezinnen in Grolloo en Schoonloo, met samen nog geen driehonderd inwoners. Vooral wanneer men bedenkt dat de toenmalige geldwaarde ongeveer 100 maal hoger was dan de huidige.
Ruim de helft bracht de eigen bevolking op; het overige moest uit andere bronnen komen.
De eerste kerkdienst van de eigen gemeente, waarin de nieuwe kerkeraad door Ds. Borgesius van Rolde bevestigd wordt, werd op zondag 9 maart in de school gehouden. Als eerste predikant wordt dan Ds. Cornelis Bolt beroepen, die dat tot 1870 is gebleven. Hij is hier in Grolloo gestorven.
Van het begin af aan was het kerkelijk leven nauw verbonden met de dorpsgemeenschap. Het daadwerkelijk meeleven van de kerkeraad richt zich bij heuglijke en moeilijke tijden zoveel mogelijk op alle inwoners van Grolloo en Schoonloo. Ook omgekeerd geven bijna alle gezinnen een geldelijke bijdrage om het mogelijk te maken, dat de kerk in hun midden haar functie kan blijven vervullen. Dat zij dat inderdaad willen, is opnieuw gebleken bij de restauratie van kerk en pastorie in het jaar 1976, toen de offervaardigheid ook weer heel groot was.

Het laatste heugelijke feit in het kerkelijke leven van Grolloo vond plaats op zondag 14 augustus 1983. Toen werd officieel het orgel, een pneumatisch pijporgel, in gebruik genomen, waarmee voor het eerst in het 130-jarige bestaan van de kerk in Grolloo een echt orgel bespeeld kon worden. Daarvoor heeft men zich steeds moeten behelpen met een harmonium en later met een elektronisch orgeltje. Het nieuwe orgel is afkomstig uit de Jozefkerk in Assen. Ook de restauratiekosten van het orgel zijn door de kerkgemeente zelf betaald. Het geld werd verzameld via rommelmarkten, extra collectes en de verkoop van lepeltjes en kandelaars.

Behalve de evangelieprediking en sacramentsbediening op zondag is er een zondagschool, een Hervormde Vrouwenvereniging, worden er (school)-catechisaties gehouden en zijn er andere activiteiten, zoals b.v. een bijbelkring. In de zomerweken trekt de zondagse kerkdienst veel bezoek van weekend- en vakantiegasten en vervult daarbij ook een bijzondere rol.

De Kerkeraad bestaat uit 14 leden, waarbij de functies zijn verdeeld in:
ouderlingen, diakenen, kerkvoogden en notabelen.
Predikant en voorzitter is Ds. J. Huisman
Pastorie: Hoofdstraat 21 Grolloo.

O.L.S. GROLLOO

Op het gemeentehuis is in de oude archiefstukken na te gaan, dat in 1848 in Grolloo een school gebouwd is. In het boekwerkje "Vijftig huizen en een kerk" schrijft Ds. E. van Ruytenberg dat er daarvoor in Grolloo al lange tijd een bij-school is geweest (in Schoonloo een winterbijschool). Deze bijscholen vond men in dorpen die verder dan een kwartier gaans van het hoofddorp lagen. De bouw van de school in 1848 was dan ook in feite "het verbouwen en vernieuwen der vaste bij-school", zoals uit de aanbesteding duidelijk wordt.


 kog-2-school-009 De opening van de nieuwe school in 1918.

Hierna blijkt dat, om welke reden dan ook, in 1883 weer een school gebouwd is. Uit geen enkel stuk blijkt waarom dat is gebeurd. Vermoedelijk omdat het bestaande gebouw niet meer aan de eisen voldeed. Er staat niets vermeld over branden of een ramp of iets dergelijks. De school van 1883 is in 1899 vergroot wegens een grote toeloop van leerlingen.

In 1902 zijn er zelfs nog 209 leerlingen, verdeeld over drie lokalen! Een kamer van de leegstaande pastorie wordt erbij genomen. Het blijft echter behelpen.
De school is in maart 1917 tot de grond toe afgebrand. Het jaar daarop werd er school gehouden in de kerk en opnieuw in de pastorie. De band tussen kerk en school was, vooral in de vorige eeuw, lange tijd heel hecht. Zo was de onderwijzer in die tijd practisch altijd ook voorzanger, koster en organist.
Op 15 april 1918 werd de nieuwe openbare lagere school voor Grolloo en Schoonloo geopend. Ter gelegenheid hiervan werd er feest gevierd. Kosten van de nieuwe school waren f 27.145.70 en een halve cent. Hoofd van de school was toen dhr. J. Torensma.
Het leerlingenaantal was 132. Daar dit zich nog steeds uitbreidde, is in 1929 een vierde lokaal bijgebouwd. In 1952 gingen er 177 kinderen in Grolloo naar school.


 school 504809 De nieuwe school van 1918.

Sinds 26 augustus 1952 heeft Schoonloo zelf een tweemans school gekregen, eerst in een tijdelijke ruimte en het jaar daarop in het nieuwe schoolgebouw. De school in Grolloo is lang een driemansschool geweest. In 1961 waren er helaas te weinig leerlingen en moest zij een tweemansschool worden. Dit was in 1965 weer het geval. Toen is de school ruim een jaar weer een twee-

 kog-1-dorp-020 De tegenwoordige school.

mans-school geweest. In 1966 steeg het leerlingenaantal weer, zodat er weer een derde leerkracht benoemd kon worden. Op het ogenblik heeft de school 47 leerlingen en helaas is het met ingang van 1 september 1983 weer een tweemansschool geworden. Wat de toekomst zal brengen (integratie kleuter- en lager onderwijs) is nog moeilijk te zeggen.
Het is te hopen dat ondanks de vergrijzing van het dorp en de kleinere gezinnen het leerlingen aantal niet verder terug zal lopen. Ieder jaar wordt in de herfst in de school samen met de Bond van Plattelandsvrouwen, een floralia-bazar gehouden, welke altijd veel publiek trekt. Ook maken de kinderen elk jaar een schoolreisje. Elke vijf jaar wordt een klein schoolfeest gehouden, terwijl om de tien jaar groot feest gevierd wordt. Dan gaat een optocht van prachtig versierde wagens de gehele schoolkring rond en wordt de dag afgesloten met een groots volksfeest.

KLEUTERSCHOOL

Van verschillende kanten werden verzoeken gedaan tot het stichten van een kleuterschool. Ouders met kinderen in de betreffende leeftijd werden persoonlijk bezocht, of zij, indien er een kleuterschool zou komen, bereid zouden zijn hun kind daar naar toe te laten gaan.

Daar Grolloo alleen niet voldoende kleuters had voor een kleuterschool werd in overleg met gemeentebestuur en de omliggende dorpen Schoonloo en Ekehaar besloten, dat ook die kleuters

 kog-1-dorp-070 De kleuterschool.

naar Grolloo zouden komen, omdat ook deze plaatsen te klein waren voor een eigen kleuterschool.
Met ± 30 handtekeningen op papier werd toen een verzoek bij het gemeentebestuur ingediend.
In mei 1967 is de kleuterschool opgericht met 30 leerlingen. De eerste kleuterjuf was mej. Eillert uit Schoonoord. Er werd les gegeven in de bovenzaal van het Markehuis. Dit heeft niet lang geduurd, want in 1970 werd achter het Markehuis een nieuwe kleuterschool gebouwd. Hendrik Reinders bracht met een busje de kleuters 2x per dag op en neer naar Schoonloo en Ekehaar. Dit is nu 15 jaar later nog zo.
Grolloo telt momenteel 17 kleuters, Schoonloo 6 en Ekehaar 4. De eerste oudercommissicleden waren:

 H.J. Kuipers - voorz.
R. Dilling - secr.
mw. Bakker - de Graaf, Schoonloo - penn.esse
mw. Warmelts - Haange - lid
J. Sikkema - lid.
Bijzondere gebeurtenissen op school zijn: ouderavond, schoolfeest, Sinterklaasfeest, kerstfeest, schoolreis.

D.L.G. AFDELING GROLLOO-SCHOONLOO

In 1925 werden plannen gemaakt om de aankoop van kunstmeststoffen enz., wat tot die tijd verzorgd werd door de Zuivelfabriek, te doen overdragen aan een eventueel op te richten Landbouwvereniging.
Hiertoe werd in een vergadering, welke werd gehouden in december 1925, definitief besloten.
De landbouwvereniging hield regelmatig vergaderingen. Op deze vergaderingen moest dan ook de ontvangen kunstmest worden betaald. Vervolgens kon er weer nieuwe kunstmest worden besteld. Allerlei zaken betreffende de boerderij konden op zo'n vergadering worden besproken.
De vereniging werd "de Samenwerking" genoemd. Een mooie naam, verzonnen door wijlen J. Holt uit Schoonloo. 30 Jaar lang heeft de landbouwvereniging bestaan.
Door tijdsomstandigheden en het gebrek aan opslagruimte voor kunstmeststoffen meende men toch dat er een verandering moest komen. Er werden plannen gemaakt om met de aankoop van kunstmest e.d. weer over te gaan naar de Zuivelfabriek. Er werd besloten om bij de Zuivelfabriek een grote loods te bouwen. Dit betekende het einde van de landbouwvereniging. Op 3 mei 1954 werd besloten de landbouwvereniging te ontbinden. Alle aankopen werden overgedragen aan de Zuivelfabriek.

Daar alle leden van de landbouwvereniging tevens lid waren van het D. L.G. bleef het contact bewaard.
Op 24 februari 1955 hield de landbouwvereniging haar laatste vergadering, terwijl op 14 maart 1955 het D.L.G. afd. Grolloo-Schoonloo haar eerste vergadering hield. Het bestuur was van mening, dat er over de bestuursfuncties in 't geheel opnieuw moest worden gestemd.
Herkozen werden de heren L. Hagting, J. Abbing, G. Hadders en B. Westerhof. Voor dhr. J. Jansen welke zich wegens zijn hoge leeftijd niet herkiesbaar stelde, werd gekozen dhr. L. Lesschen. De vereniging startte met 125 leden. Nu, in 1983 telt de vereniging 82 leden. De gemiddelde bedrijfsgrootte bedraagt ±21 ha. Hoogtepunten zijn de jaarvergadering en excursies.

BOND VAN PLATTELANDSVROUWEN

Naast de vereniging het D.L.G., waar alle mannen naar toe gingen, kwam er ook bij de vrouwen behoefte om zich te organiseren.
Provinciaal was men reeds gekomen tot een organisatie van Plattelandsvrouwen. Ook hier bleek behoefte te bestaan aan het houden van cursussen en dergelijke. Op 15 november 1933 is de afdeling Grolloo-Schoonloo van de Ned. Bond van Plattelandsvrouwen opgericht.


 gvvth-051 Tijdens het 35-jarig jubileum van de plattelandsvrouwen afd. Grolloo-Schoonloo werden deze dames gehuldigd, omdat ze 25 jaar lid waren.

Er gaven zich 45 dames op als lid. De oprichtsters waren:
mw. v.d. Moer, mw. Bentum-Langejans Sijbring, mw. v.d. Wal-Veenhof, mw. Huizing-Beyering en mw. Luinge-Ratering.
Het doel van de vereniging is "De vorming van de vrouw in zijn algemeenheid".
Er worden cursussen gegeven, lezingen gehouden, excursies georganiseerd. In november wordt de jaarlijkse feestavond gehouden, waar ook de echtgenoten en alle bejaarden worden uitgenodigd. De vereniging telt momenteel 120 leden.
Ook in de Plattelandsvrouwenvereniging is veel veranderd. Ging men in de beginjaren met de breikous naar de Plattelandsvrouwenbijeenkomst, thans worden er ook lezingen gehouden over emancipatie van de vrouw, abortus, homofilie, homeopathie enz. Maar ook andere zaken zoals voorlichting, humor enz. komen aan de orde.
De vergaderingen worden altijd goed bezocht (± 70 à 80 dames). Met recht mag dan ook worden gezegd, dat deze vereniging een bloeiende vereniging is.

VROUWENVERENIGING

Naast de Bond van Plattelandsvrouwen is er de Vrijzinnig Hervormde Vrouwenvereniging. Op initiatief van Ds. en mw. Ruytenberg is deze 22 oktober 1948 opgericht. Er waren toen 27 leden, allen afkomstig uit Grolloo. Het eerste bestuur bestond uit: Mw. Van Ruytenberg, presidente, mw. Koops-De Weme, secr. en mw. Hagting-Smeenge, penn.m. In 1970 trad ook Schoonloo toe tot deze vereniging waarmee men ongeveer 50 leden kreeg. De bijeenkomsten die in het voorportaal van de kerk worden gehouden worden geleid door mw. Huisman, de echtgenote van de huidige predikant. Het ledental is in de loop der jaren gedaald naar 25.
Op sommige avonden wordt een spreker of spreekster gevraagd. Er wordt een film gedraaid of voorgelezen.


 gvvth-052 De Hervormde vrouwenvereniging In 1953 met in het midden Ds. Ruytenberg.

SPORTVERENIGING S.G.O.

Reeds in 1918 werd in Grolloo het initiatief genomen om een korfbalvereniging op te richten. De vereniging startte met ongeveer 24 leden onder de naam Ready, wat "altijd klaar" betekent.



vereniging-504615 De voetbalklub Ready in 1939.


 vereniging-504611

De korfbalklub Ready in 1922.

Toevoeging d.d. 27 april 2016 door Bertus Reinders

19290820 krant PDAC Ready komt niet opdagen

Ready komt niet opdagen uit de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 20 augustus 1929

 

De stimulator was meester Josso, destijds onderwijzer aan de lagere school in Grolloo. Men speelde op een veld, waar nu de kruidenierswinkel van de familie Lunsing staat. In 1937 is Ready ter ziele gegaan. Daarna kwam een voetbalvereniging met dezelfde naam. Toen in 1940 de oorlog uitbrak was het met het voetballen gedaan.
Na de oorlog ontstond er echter weer behoefte aan het beoefenen van sport. In 1945 werd dan ook in café de Weme een vergadering gehouden. Besloten werd opnieuw een sportvereniging op te richten. Men ging verschillende takken van sport bedrijven zoals voetbal, korfbal, handbal, gymnastiek, atletiek en zwemmen. Enkele hiervan hebben reeds het loodje gelegd, maar m.n. voetbal en gymnastiek worden nog zeer intensief beoefend. Als eerste bestuursleden werden gekozen:

G. Essing
Js. Abbing
T. Leever
Js. Lunsing
M. v. Leeuwen
B. Meems
M.A. Brinksma
M. Hendriks
H. Seuninga

 

Toevoeging 24 april 2016

Op mijn speurtocht naar geheel andere zaken betreffende informatie voor oldgrol.nl kwam ik onderstaand bericht tegen. Het betreft een sportvereniging genaamd DES (Door Eendracht Sterk). In dit artikel worden alleen de bestuursleden met een dagelijks bestuursfunctie genoemd. In het boek "Grolloo van verleden tot heden" wordt met geen woord gesproken over deze vereniging. Meer dan dit krantenbericht van 9 augustus 1945 in de Provinciale Drentsche en Asser Courant heb ik op dit moment niet. Informatie is dus welkom. (Bertus Reinders)

19450809 krant PDAC DES Grolloo

Toevoeging 13 mei 2016

Een bericht van Gesinus Lunsing:

Moi Bertus,

Ik heb het 50-jarig jubileumsblad van SGO gevonden. De vereniging is opgericht op 23 juni 1945!!! in cafe de Weme. Meester Essing had de leiding. Het bestuur: G. Essing, Js. Abingh, T. Leever, Js. Lunsing en M. van Leeuwen (dominee) allen uit Grolloo; M. Brinksma (woning staatsbosbeheer) M. Hendriks en H. Seuninga, allen uit Schoonloo en B. Meems uit Vredenheim.
OP 30 juni wordt op de eerste ledenvergadering Js. Abbingh als voorzitter gekozen en wordt DES als verenigingsnaam gekozen.
De vereniging ontvangt echter een mededeling van de bond dat de naam moet worden gewijzigd (DES bestond waarschijnlijk al) en zo werd het uiteindelijk SGO.

Groetjes, Gesinus



vereniging-504612 Sportvereniging S.G.O. in 1940.

De laatste drie bestuursleden waren afkomstig uit Schoonloo. In 1947 telt de sportvereniging 267 actieve leden. Momenteel heeft de vereniging 322 actieve leden waarvan de leeftijd varieert van 4 tot ruim 50 jaar.
De voetbalsport is hier wel de sport welke het meest intensief wordt beoefend. Ook het volleybal is momenteel erg in de belangstelling.
Na een korte periode damesvoetbal te hebben gespeeld werd in september 1978 een volleybalafdeling opgericht. Men ging van start met 13 leden en in 1982 was men al gegroeid tot 36 leden. In deze korte periode van bestaan werden reeds enkele kampioenschappen behaald. De volleybalafdeling heeft geen zelfstandig bestuur, het is een onderdeel van S.G.O.
De gymnastiekafdeling van S.G.O. telt ongeveer 150 leden die elke week trainen onder leiding van dhr. Fluks. Hij is al lange tijd de leider van deze tak van S.G.O. In de wintermaanden wordt geoefend voor de jaarlijkse uitvoering en 's zomers is men op het veld vaak met atletiek bezig. Tijdens een sportdag kan men dan de onderlinge krachtsverschillen op dit onderdeel meten. De laatste paar jaar vindt deze sportdag plaats gezamenlijk met de sportvereniging S.V.D.B. uit Ekehaar.

SUPPORTERSVERENIGING

Om de sportvereniging in Grolloo financieel te ondersteunen werd in januari 1972 naar een idee van dhr. G. Jongman een supportersvereniging in het leven geroepen.
Men startte met 101 leden. Het eerste bestuur werd gevormd door:


S. Luinge - voorzitter
J. Stevens, Mej. H. Hingstman, H. Jansen, H. Oosting Kuipers.


 Het ledental is inmiddels uitgegroeid tot ruim 150. De belangrijkste activiteiten van deze vereniging zijn verlotingen tijdens de wedstrijden van het eerste elftal en maandelijkse kaartavonden tijdens de wintermaanden. Wanneer een elftal kampioen is geworden wordt door de supportersvereniging een feestavond aangeboden.

SPELGROEP "DE POL"

Grolloo is in het rijke bezit van de camping "De Berenkuil". Hier brengen 's zomers veel mensen hun vacantie door. Op het terrein van de Berenkuil ligt geheel verscholen in het bos een

 gvvth-054 Een blik in het openluchttheater.

klein, maar erg leuk openluchttheater. (± 250 pers.). Vroeger was er een spelgroep geweest, maar deze is gestopt door te weinig animo.
Ds. Tuininga toen predikant in Grolloo en een zeer enthousiast toneelspeler, heeft in 1972 de spelgroep "De Pol" nieuw leven ingeblazen. Men startte met 15 personen. Nu telt de groep 20 personen. Het bestuur bestaat uit:

J. Sijbring - voorzitter
M. Hoven-Beijering - secr. esse
L. Dilling - penn. meester


De hoogtepunten van de spelgroep zijn de uitvoeringen in het openluchttheater "De Berenkuil".
Met 3 uitverkochte avonden mag men steeds spreken van een daverend succes. Dorpsgenoten, gasten van de camping, maar ook mensen uit omliggende dorpen komen graag naar de spelgroep kijken. Deze uitvoeringen worden dan ook gegeven in de grote vacantie. Dan zijn er de meeste gasten in De Berenkuil. In de beginjaren werden er vaak klassieke stukken gespeeld (Shaekespeare). Later is men wat meer op de vrolijke, komische toer gegaan, wat goed in de smaak valt.
Toen Ds. Tuininga om gezondheidsredenen met de leiding moest stoppen is deze overgenomen door dhr. F. Vermooten uit Borger.
Nadat nog enige tijd dhr. Van Os uit Grolloo de groep heeft geregisseerd gebeurt dit momenteel door dhr. Pepping, onderwijzer te Schoonloo.

V.V.V.

Toen in 1945 de oorlog was afgelopen, is er ook in Grolloo feest gevierd. Er werd een bevrijdingsfeest georganiseerd. Mede hierdoor is de Vereniging Van Volksvermaken ontstaan. Samen met Schoonloo is men in de tweede helft van 1945 gestart met ±250 leden.

In het bestuur namen zitting: Js. Abbing, H. Meenken, H. Huizing, A. Popken, R. Meems, A.J. Hadders en Js. Lunsing.
Met het tot stand komen van de school in Schoonloo heeft men daar een eigen vereniging opgericht. De V.V.V. in Grolloo telt nu 225 leden. Hoogtepunten in de vereniging zijn:
Zomerfeest met kermisattracties en volksspelen, Schoolfeest, Nationale feestdagen, Zomeractiviteiten voor ingezetenen en voor gasten die 's zomers in De Berenkuil hun vakantie houden, enz.

COMMISSIE DORPSBELANGEN

In het voorjaar van 1975 hebben enkele mensen uit het dorp namens het bestuur van de stichting Dorpshuis Grolloo het initiatief genomen tot een enquête over in het dorp levende wensen, hetgeen uiteindelijk resulteerde in de vorming van een commissie Dorpsbelangen. De commissie heeft eerst een jaar gewerkt onder leiding van het dorpshuisbestuur. Op de jaarvergadering van 10 nov. '76 is zij losgeweekt van het stichtingsbestuur van het dorpshuis en is de commissie Dorpsbelangen voor het eerst gekozen door de inwoners van het dorp Grolloo, in de volgende samenstelling:

L. Lesschen - voorzitter
H. Schrotenboer - secretaris
mw. Hoven - Beijering - penn.esse
mw. Benders - notuliste
T. Reinders - vice-voorzitter


Eén van de commissieleden wordt steeds benoemd op voordracht van de Boermarke.
De andere leden worden tijdens de jaarvergadering door de Grolloër bevolking gekozen. Men heeft 4 jaar zitting. Om het eerste bestuur te completeren werd ook een kandidaat voorgedragen door de plattelandsvrouwen.
De commissie werd in het leven geroepen, omdat er grote behoefte was meer gehoor te krijgen bij verschillende bestuurlijke instanties voor de problemen, die het dorp kende, b.v. m.b.t. dorpsuitbreiding. Het was volgens de dorpelingen effectiever om gezamenlijk naar buiten te treden met de plannen. Zodoende kon het uitbreidingsplan "Hofakkers" gemakkelijker gerealiseerd worden. De commissie kent geen leden. Zij werkt voor de belangen van alle mensen in Grolloo.

STICHTING "MARKEHUIS"

Daar de activiteiten en het verenigingsleven zich steeds uitbreiden, ontstond er in de loop der jaren grote behoefte aan een gemeenschapsruimte. Vooral voor de gymnastiekvereniging, welke als huisvesting café Hofsteenge had, moest er nodig verandering komen.
Gedacht werd aan het stichten van een dorpshuis. Financieel was dit een erg moeilijke zaak. Na veel vergaderen met gemeentebestuur is het gelukt subsidie van het rijk te krijgen. De bevolking zelf moest 10% van het totale bedrag op tafel leggen. Dit mocht in contanten, doch ook in natura.
Op 23 augustus 1960 is de stichtingsakte gepasseerd. Als plaats voor het dorpshuis werd gekozen een leegstaande boerderij. Deze werd door de Boermarke aangekocht en aan de stichting geschonken voor het symbolische bedrag van f 1,--. Toen het gebouw gereed was, kreeg het de naam "Markehuis".
Op 4 september 1965 is het gebouw officieel geopend door burgemeester van Huis. De stichting heeft geen leden, doch 228 donateurs, welke ieder jaar gemiddeld f 15,-- betalen.
De eerste bestuursleden waren:
J. Abbing, H. Duursma - Rolde, mw. Boersma-Terpstra, mw. Renting-Lunsing, J. Smit.
Naast het dagelijks bestuur heeft elke vereniging een lid aangewezen, die als afgevaardigde in het algemeen bestuur zitting heeft en op de algemene vergadering zijn wensen en klachten naar voren kan brengen.
Als doel heeft het Markehuis het ontvangen van alle verenigingen. Ook houden verenigingen er hun jaarlijkse feestavond.
Het Markehuis heeft een centrale plaats in het dorp ingenomen. Het heeft onlangs een grote verbouwing en uitbreiding ondergaan. Het is altijd volop bezet en voorziet dan ook in een grote behoefte.

MUZIEKVERENIGING CRESCENDO

Op 26 januari 1924 werd het initiatief genomen tot het oprichten van een muziekvereniging. Als directeur werd benoemd dhr. Schoppen, onderwijzer aan de school in Grolloo. De eerste instrumenten kwamen uit Oostenrijk. Men startte met 14 personen. Dit aantal is op het ogenblik 25 . Oprichters waren: H. Enting, Jt. Hingstman, J. Hadders, H. Enting, G. Gommers, R. Dilling, J. Vijfschacht, R. Oeben, G. Oosterloo, G. Leever, A.J. Hadders, J. Abbing, B. de Weme, J. Oeben.
In die tijd was er verder in het dorp niet zoveel vertier, zodat de muziek wel in een behoefte voorzag.
Dat Crescendo goed voor de dag kwam bleek al gauw. Ook deed men mee aan muziekconcoursen. Hoogtepunten zijn de jaarlijkse uitvoering en festiviteiten zoals schoolfeest, palmpasen-optocht en dergelijke. Ook de schoolkinderen worden van hun jaarlijkse schoolreis altijd door Crescendo ingehaald. In 't verleden gebeurde dit ook bij de jaarlijkse reis voor de bejaarden. Dit is later afgeschaft.
Ook worden 50- 55- 60-jarige jubilea steeds met een bezoek van Crescendo vereerd, wat zeer op prijs gesteld wordt. Crescendo is uit Grolloo dan ook niet meer weg te denken.


 kog-5-verenigingen-038 Oprichtingsfoto Crescendo 1924.


 vereniging-504806

De zangvereniging in 1928.

ZANGVERENIGING "VRIENDENKRING"

Op initiatief van Juffrouw Ties, toen onderwijzeres aan de school in Grolloo, werd in 1919 de Zangvereniging "Vriendenkring" opgericht. Omdat er in het dorp weinig te doen was, was hier grote animo voor. Er waren de eerste avond dan ook 85 personen aanwezig.
Maar alle stemmen zijn geen zang stemmen, de tweede avond kwamen er maar 45 personen. De anderen hadden blijkbaar eens goed naar zichzelf geluisterd. Na een dieptepunt in haar bestaan is op 23 oktober 1958 de zangvereniging heropgericht met 36 leden, onder leiding van mw. Boersma-Terpstra, onderwijzers aan de o.l.s. in Grolloo. Van het eerste bestuur van "Vriendenkring" hebben we alleen kunnen achterhalen dat dhr. J. Beijering uit Schoonloo er deel van uitmaakte.
De vereniging heeft momenteel 39 leden.
Het optreden van de zangvereniging wordt in het dorp zeer gewaardeerd. Wanneer met Pasen en Kerstmis de zangvereniging haar medewerking verleent aan de kerkdienst, geeft dit ongetwijfeld een aparte sfeer.
Ook verleent zij haar medewerking aan de V.V.V. zomeractiviteiten en jubilea. De jaarlijkse zanguitvoering is een hoogtepunt in de wintertijd. In de zomer neemt de zangvereniging deel aan het jaarlijkse zangconcours.

T.O.G.

Reeds in de jaren 1880-1890 is er in Grolloo een toneelvereniging opgericht. Deze vereniging kreeg de naam "Eendracht". Tijdens de tweede Wereldoorlog kwam dit alles stil te liggen, doch reeds op 9 november 1945 heeft men de toneelvereniging heropgericht. Men startte met 8 leden: M. Lunsing, mej. G. Kroeze, H. Dilling, Js. Abbingh, J. Kuipers, H. Lesschen, J.Jansen, Js. Lunsing.
De toneelvereniging kreeg nu de naam "T.O.G." (Tot Ons Genoegen). Momenteel telt T.O.G. 10 leden. Haar hoogtepunt is de jaarlijkse uitvoering. In 1980 werd het 35-jarig bestaan gevierd, waarvoor alle oud-leden waren uitgenodigd. Deze reünie werd een groot succes.


 kog-5-verenigingen-026 De toneelvereniging in 1912.

BEJAARDENSOOS

Door het verkrijgen van gelden van de collecte Oktobermaand-Drentemaand en van de gemeente is men omstreeks 1960 - 1961 van start gegaan met een bejaardensoos. Er bleek van de zijde van de ouderen wel behoefte aan te bestaan en nu, na 20 jaar, is de bejaardensoos iets waar men graag naar toe gaat.


 gvvth-055 De bejaarden aan het volksdansen op de soosmiddag.

Spoedig werd ook de bejaardengymnastiek opgericht. Er is een handwerkgroep en iedere woensdagmiddag is er een kaartclub actief. Sinds twee jaar is er een grote groep bejaarden, die eens in de twee weken bijeen komt om te volksdansen.
De avonden worden bezocht door gemiddeld 40 bezoekers. Oprichters waren: mw. van Huis, mw. Sijbring-v. Tarel, mw. Brust-Potjer, mw. v.d. Hof-Muinen, Zr. Wessels, mw. Pepping-Ratering, mw. Dilling-Eding, mw. Sanders-Gommers.
Hoogtepunten zijn: Het jaarlijkse uitstapje, de feestavond voor de bejaarden uit de gehele gemeente Rolde en spelavonden.

WERKTUIGENVERENIGING

Voordat op 18 mei 1931 de coöperatieve stoomdorsvereniging werd opgericht was er reeds iets dergelijks. Men was echter zelf niet in het bezit van een dorsgarnituur. Er was een commissie die zich belastte met het uitbesteden van het te dorsen koren aan een loondorser. Deze commissie zorgde ook, dat het dorsloon werd betaald en verrekend met de loondorser.
Er bleek echter steeds meer behoefte om in coöperatief verband te werken en op 18 mei 1931 werd besloten de coöperatieve stoomdorsvereniging op te richten. Er sloten zich 116 leden aan.

De eerste bestuursleden waren E. Meijers, M. Wolting, T. Lesschen, A. de Weme, J. Enting en voor Schoonloo, A. Smit en L. Beijering. Op de vergadering van 23 november van hetzelfde jaar werd de vereniging uitgebreid met boeren uit Amen, die hiertoe een verzoek hadden gedaan. Ook het bestuur werd toen uitgebreid met 2 personen en wel met de heren P. Hingstman en A. Boelens.
Voor het seizoen 1931/32 werd een dorsmachine aangekocht van de firma Pot en ten Borg in Groningen. Tot machinist werd benoemd dhr. W. Pepping te Gasselte, die alleen tijdens het dorsseizoen in dienst van de vereniging was. Er werd besloten om voor de machinist een dienstwoning te bouwen. De oorlogsjaren gaven de nodige problemen. Na de bezetting trad het gehele bestuur af en werd op de jaarvergadering van 25 juli 1945 een nieuw bestuur gekozen.
In 1959 werd dhr. H. Hadders benoemd, thans nog in dienst van de vereniging. De mechanisatie had zijn intrede in de landbouw gedaan en dhr. Hadders werd dan ook vast benoemd voor het gehele jaar. Daar de mechanisatie zich nog verder uit-breidde, werd op 1 maart 1962 een buitengewone ledenvergadering gehouden waarop werd besloten tot de aanschaf van een combine voor het koren oogsten. Ook steeds meer andere landbouwwerktuigen werden aangeschaft. In 1962 werd nog een tweede combine aangekocht. Meer machines, meer personeel. Als tweede machinist werd in vast dienst benoemd dhr. A.J. Hadders, terwijl in de combine-campagne losse arbeidskrachten werden aangetrokken. Reeds in het jaar 1965/66 werd de derde combine aangekocht. Ook werd besloten om de derde loods te bouwen. Het jaar 1965/66 was het laatste jaar, dat er met de gewone dorsgarnituur werd gedorst. In 1966 werd de derde loods in gebruik genomen. Al het koren werd nu met de maaidorser gemaaid. In totaal 449 ha. In de jaren 1960/65 kwam de ruilverkaveling tot stand. Mede door de schaalvergroting werden agrariërs genoodzaakt steeds verder te mechaniseren. Dit vraagt voor velen een te grote investering, mede omdat de machines maar voor een bepaalde tijd gebruikt worden en het grootste deel van het jaar stilstaan. In 1968 werd de naam van de vereniging veranderd van Coöperatieve Stoomdorsvereniging in Coöperatieve Werktuigenvereniging. Tegenwoordig besteden de boeren talrijke werkzaamheden uit aan deze Werktuigenvereniging. Dit is voor hen goedkoper dan zelf te investeren en arbeidskrachten in dienst te nemen. Zo vervult de Werktuigenvereniging een belangrijke functie in het dorp.

IJSVERENIGING "EVENVEEN"

De ijsvereniging bestaat al vanaf het jaar 1928. Oprichters waren R. Oeben, B. Zeewuster en A.J. Hadders. Er werd geschaatst op de veenplassen Hoogeveld, Kronenkamp, Gommersveen, De Drift, (poort Berenkuil) en achter op de Diek naar de Moere. In 1952 is de nieuwe baan aangelegd in het Evenveen aan de Amenweg. Vandaar dat ook de ijsbaan de naam Evenveen heeft gekregen. Het bestuur van de ijsvereniging is tijdens de vorstperiode zeer actief. Er worden diverse wedstrijden gehouden voor jong en oud. Ook de schooljeugd wordt niet vergeten. De priksleewedstrijden zijn een ware sensatie. De afgelopen winter is er zelfs een nootjes-(ijzeren staafjes) schietwedstrijd geweest, waaraan 100 personen hebben deelgenomen. Met muziek op de baan is het dan ook een gezellige boel.


 gvvth-056 Een bewijs van aandeel van de ijsklub.

PAARDENFONDS

In de maand maart van het jaar 1895 hebben de boeren alhier besloten om hun paarden onderling te verzekeren. Er werd gestart met zo'n 35 leden met plm. 70 paarden. Later omstreeks 1905, traden ook enkelen uit Schoonloo toe als lid. Bij de oprichting werd het volgende bestuur gekozen:
A. Hofsteenge, voorzitter, H. Zijgers, penningmeester, R. Sijbring, secretaris, H. Beijering, Hk. Jansen, B. Jansen en A. Wolting. Van de eerste tijden zijn geen gegevens meer aanwezig.

Het eerste jaarverslag dateert van april 1927. Hierin wordt vermeld, dat het fonds 91 leden telt, welke gezamenlijk 116 paarden en veulens verzekerd hebben met naar de laatste schatting een waarde van f 29.730,--. Het ledental groeit gestaag, want in 1937 waren er 120 leden met 187 paarden met een totale waarde van f 40.950,--.
In het voorjaar van 1940 liepen de marktprijzen zodanig op dat de geschatte waarde met 20% werd verhoogd. Toen in 1940 de oorlog begon werd er in het najaar door de Duitsers een vordering van paarden gehouden. De prijzen liepen hierdoor geweldig op en het bestuur besloot de geschatte waarde met 50% te verhogen. Dit bleek echter nog niet voldoende te zijn, want begin maart 1941 werd besloten de waarde nogmaals met 50% te verhogen, zodat er bij overname het dubbele van het geschatte bedrag zou worden uitbetaald.


 landbouw-510219 Wat ben ik waard? Het schatten van paarden.

Met de voorjaarsschatting waren toen verzekerd 225 paarden van 132 leden voor een gezamenlijk bedrag van f 91.130,-- en met de najaarsschatting 235 paarden van 132 leden voor tesamen f 132.660,-- hetgeen wordt verdubbeld en komt op een bedrag van f 265.360,--.
In 1955 bestond de vereniging 60 jaar. Er waren toen 50 leden. In de jaren '60 kwam de ruilverkaveling tot stand. Vele bedrijven werden opgeheven, andere werden veel groter. Door deze schaalvergroting nam de mechanisatie sterk toe, waardoor het trekpaard zo goed als verdween. De paarden die nu nog worden gehouden zijn veel rijpaarden en pony's.

Op 1 november 1982 telt de vereniging nog 42 leden met tezamen 101 paarden voor een bedrag van f 215.850,--. In het voor- en najaar worden de paarden geschat. De eigenaar betaalt aan het fonds steeds 1 % van het geschatte bedrag, dus 2% per jaar. Moeten er veel paarden worden uitbetaald, dan wordt er tussentijds nog een ½ % opgehaald. De uitkering is 100%.

VEEFONDS

Op 20 maart 1895 werd in Grolloo besloten een onderling veefonds op te richten. Als eerste bestuursleden staan vermeld L. Hagting, J.J. Sijbring, J.v. Belkum, Alb. Smit, A. Huizing, H. Wolting en E.T. Hoben.
Vanaf de oprichting tot 1904 is geen enkel schrift aanwezig, maar vanaf die datum is er regelmatig een jaarverslag gegeven door het toenmalige bestuur. Het vee werd geschat in 4 klassen. In 1904 waren verzekerd 134 stuks van f 100,--, 129 van f 75,--, 91 van f 50,-- en 54 van f 25,--, dus totaal 408 stuks. Bij de schatting in april en november moet een ½ % premie van de geschatte waarde betaald worden. In 1911 treden ook een paar boeren uit Schoonloo toe als lid. In 1913 wordt besloten een klasse van f 125,-- toe te voegen, zodat er nu 5 klassen zijn. In deze vergadering wordt ook besloten een veeverlosser aan te schaffen. In november 1918 (einde 1ste wereldoorlog) komt een voorstel van het bestuur om wegens de hoge veeprijzen het vee hoger in het fonds te nemen, wat tot resultaat had, dat er 6 klassen werden ingesteld en wel f 400,--, f 325,--, f 250,--, f 175,--, f 100,-- en f 40,--.
Het jaar 1921 verliep zeer ongunstig. Voor 30 dieren moest vergoeding worden uitbetaald als gevolg van mond- en klauwzeer en het bestuur zag zich genoodzaakt 4 x ½ procent op te halen. In 1926 moesten 40 dieren worden afgekeurd en uitbetaald en moest men 5 x ½ procent ophalen. De wrakke dieren werden verkocht aan de koudslachters Blomsrna, Venix, Bos, Toxopeus, Magnus of van Oosten. Dit gaf soms aanleiding tot grote moeilijkheden. Op genoemde vergadering werd dan ook de vraag gesteld of het niet beter was zich aan te sluiten bij de Bond van vee-fondsen. Besloten werd eerst meer inlichtingen in te winnen. In 1927 werd als nog besloten hiertoe over te gaan en men sloot zich aan bij de Bond van vecfondsen in Drente voor het afzetten van wrak vee. Ook werd nogmaals de wenselijkheid te kennen gegeven een pomp aan te schaffen om dieren die lijden aan melkopslag te behandelen, doch na overleg met dr. Staal en de veearts uit Borger wordt er toch van afgezien. Zij waren er fel tegen gekant. In 1929 kwam opnieuw de runderhorzelbestrijding ter sprake. Over de bestrijding met tabaksextrakt en kalk was men maar matig tevreden. Ook werd besloten om vee dat werd aangekocht te laten onderzoeken op T.B.C. en in 1941 werd door het bestuur voorgesteld alle vee op T.B.C. te laten onderzoeken. Bij stemming bleek dat 30 voor en 47 tegen waren, zodat dit niet doorging. Op 8 september 1945 (einde 2e Wereldoorlog) treedt het gehele bestuur af. Allen worden herkozen, behalve J. Beijering uit Schoonloo. In diens plaats wordt gekozen H. Huizing.
In 1946 worden de gelden geblokkeerd. Voordelig saldo f 2.265,80 waarvan f 1.700,-- geblokkeerd wordt. Er ontstaan veel moeilijkheden om de leden hun afgekeurde dieren te betalen. Hiervoor moest een geldlening worden aangevraagd. In 1947 wordt de veeverlosser verkocht voor f 25,--. Deze mag niet meer gebruikt worden bij het verlossen van vee. Het was een duur instrument geweest, was maar weinig gebruikt en voor het opbergen moest ieder jaar f 2,-- worden betaald.
In 1952 wordt inenten tegen mond- en klauwzeer verplicht gesteld in de eerste helft van april van elk jaar. Dat de boeren het wel nodig vonden om hun vee te laten verzekeren blijkt wel uit de volgende cijfers: in 1904 waren er 408 stuks verzekerd, in 1914 - 631 stuks in 1924 - 781 stuks, in 1934 - 1259 stuks, in 1944 - 802 stuks en in 1954 - 1727 stuks.
In 1904 werd uitbetaald voor afgekeurd en gestorven vee f 625,-.
In 1954 ging het om een bedrag van f 34.850,--. In 1983 heeft het veefonds 45 leden, die gezamenlijk 2064 stuks vee hebben: verzekerd voor een bedrag van f 3.696.200,--, volgens de novemberschatting van 1981. Gemiddeld verzekerd bedrag per dier is f 1. 790,--. In 1982 kon men volstaan met 2 ¼ % premie.
In een buitengewone ledenvergadering, welke gehouden werd op 29 oktober 1979, kwam een wijziging in de bepalingen voor het uitbetalen van afgekeurd en gestorven vee. Deze worden thans als volgt uitbetaald:
een maand voor de kalfdatum 110% , een maand na het kalven 100% en daarna zal er iedere maand f 100,-- afgaan tot een maximum van f 400,--. Hier is men over het algemeen wel tevreden mee. Ondanks het feit dat het veefonds voor veel boeren een vanzelfsprekend iets is, zijn er thans ook boeren, die geen lid meer zijn van dit fonds. Vooral de boeren met de grote aantallen vee zoals 100 à 150 stuks. Zij moeten erg veel premie betalen, waarvoor ze dan liever het risico nemen zelf de schade van één of meer dode dieren te moeten bekostigen. Voor veel boeren blijft het veefonds echter een belangrijke, nauwelijks te missen, instelling.

CARNAVALSVERENIGING "DE BOKKERlEDERS"

Voor het eerst in 1975 hebben enkele enthousiaste jongeren in samenwerking met de Stichting Sociaal Cultureel Werk in Grolloo een carnavalsfeest georganiseerd. Zij noemden zich "De Bokkerieders". Vanaf 1980 is alles wat professioneler aangepakt en werd een bestuur geformeerd bestaande uit:

G. Kip - voorzitter
Mej. J. Gommers - secretaris
H. Enting - penningmeester
R. Hadders
B. Reinders
H. Zeewuster


Jaarlijks wordt op een zaterdagmiddag in februari/maart een kindercarnaval georganiseerd waar alle kinderen prachtig uitgedost verschijnen. 's Avonds wordt dan een groots carnavalsfeest gevierd, mede opgeluisterd door de muziekvereniging Crescendo, die dan onder de naam "De Knolleplukkers" vrolijke noten de prachtig versierde zaal inblaast. Ongeveer 200 personen maken er die avond een groot spektakel van.
Dat ook de Bokkerieders reclame maken voor het mooie Grolloo moge blijken uit de volgende carnavalshit:

CARNAVALSLIED VOOR GROLLOO

Wijze: Daar bij die molen.

Refrein:

Carnaval vieren
Zal ons plezieren
In Grolloo kent ze
D'er wel een beetje van
De "Bokkerieders"
Geeft feest voor ieders
Voor jong en oud
Die veel van carnaval houdt.

1.
Grolloo in 't mooie Drenteland
Verscholen in het groen
Daar op dat plekje dier'bre grond
Is altijd wat te doen
De mensen zijn er erg actief
Veel wordt er overlegd
Veel vindt er de gezelligheid
Dat mag wel eens gezegd!

2.
De vele recreanten die De Berenkuil bevolkt
Zij heb't hier altijd naar de zin
Al is de lucht bewolkt
Een praatje hier, een babbel daar.
Dat geeft ze veel plezier
En komen daarom jaar op jaar
Ook graag wel weer naar hier.

3.
Bossen en vennen, mooie hei
Maar ook de Amerstroom
Is't gek dat ik dan eerlijk zeg
Da 'k graag in Grolloo woon
Dat mooie oude Drentse dorp
Lijkt voorjaars wondermooi
En zomers vaak genieten zeg
Van geurend, drogend hooi.

4.
Als in de herfst de blad'ren valt
Dan is't rond Grol één pracht
Een wandeling langs bos en hei
Geeft dan weer nieuwe kracht
Maar ook des 's winters in de sneeuw
En wie vindt dat niet fijn
Ligt Grolloo er idyllisch bij
'k Wil altijd daar wel zijn.



SOCIAAL CULTUREEL WERK

We noemden al de rol die de Stichting Sociaal Cultureel Werk Rolde heeft gespeeld bij de carnavalsviering in Grolloo. Deze stichting heeft in Grolloo een begeleidingscommissie en onder de hoede van deze commissie bloeit in het dorp ook het jongerenwerk. Voor deze activiteiten is de bovenverdieping van het nieuwe gedeelte van Het Markehuis beschikbaar. 's Woensdagmiddags zijn de kinderen van de lagere school hier actief in enkele kinderclubs onder leiding van een aan tal vrijwilligers. Op zaterdagavond ontplooit de jeugdclub PIGO hier haar activiteiten. Deze jeugdclub bestond al geruime tijd voordat in Rolde genoemde stichting in het leven werd geroepen. Een belangrijk onderdeel van het jeugdwerk in Grolloo vormt de jeugdsoos.
Hadden de jongelui uit het dorp eerst de beschikking over de kelder van Het Markehuis, sinds de uitbreiding van dit dorpshuis beschikt men over een prachtige jeugdsoos op de bovenverdieping. De naam Polhol dateert nog uit de kelderperiode.

Sinds februari 1981 wordt in de ruimte van het sociaal-cultureel werk ook een peuterspeelzaal gehouden, Prugelstee genaamd. Eén ochtend per week komen ongeveer 14 peuters in de leeftijd van 2 tot 4 jaar hier samen.



Uit het voorgaande blijkt dat Grolloo een bloeiend verenigingsleven rijk is, gefundeerd op een hechte dorpsgemeenschap. We hopen dat dit nog zeer lange tijd zo zal blijven. 

 

logo vvv rwb

Deze website wordt mogelijk gemaakt dankzij financiële ondersteuning van

Vereniging voor Volksvermaken te Grolloo.

De vereniging verkrijgt deze middelen dankzij sponsoring en verlotingen.

De bijdrage maakt deel uit van de begroting van het vijfjaarlijkse Grolloo is Zo!-evenement.